Winkelmand is leeg 
Semaglutide veranderde alles — maar onderzoekers die de grenzen van het mogelijke verleggen, zijn nooit helemaal tevreden. Tirzepatide was het resultaat van een vraag die tegelijkertijd voor de hand ligt en super ambitieus is: “Kunnen we het beter doen?”
Er gaat een gerucht dat de onderzoekers van Eli Lilly die het hebben ontwikkeld, hun verbinding de bijnaam“King Kong.De echte reus op het gebied van opties voor gewichtsverlies en diabetesmanagement. Het is niet moeilijk te begrijpen waarom. Tirzepatide zorgt ervoor dat mensen op de hoogste dosering iets meer dan 22 procent van hun startgewicht kunnen verliezen. Op het gebied van diabetes brengt het peptide HbA1c omlaag naar prediabetische niveaus.
Het is echter niet echt te vergelijken met het gorillamonster. Tirzepatide werkt niet met brute kracht. Het is één enkele verbinding die zich richt op twee darmhormonen tegelijk — en als een “twincretine” die bindt zowel aan GIP als aan GLP-1, het biedt patiënten die iets meer nodig hebben dan Semaglutide kan bieden een behandeloptie die hen in sommige gevallen in staat stelt een bariatrische operatie te vermijden.
Het onderdrukt de eetlust en vertraagt de spijsvertering. Het normaliseert insuline en houdt glucagon onder controle — alle dingen die Semaglutide ook doet. Bovendien heeft Tirzepatide ook een griezelig vermogen gedemonstreerd om te manipuleren hoe vet wordt opgeslagen en gebruikt. Een door obesitas beïnvloede biologie is complex. Het lichaam zet feitelijk alles op alles — inclusief via ingebouwde redundanties — om een toestand te verdedigen die het niet als gevaarlijk herkent. Tirzepatide slaat op nieuwe manieren terug, en met resultaten die werkelijk, zonder overdrijving, revolutionair kunnen worden genoemd.
Een (zeer) korte geschiedenis van tirzepatide
Eli Lilly-onderzoekers, inclusief de beroemde Richard DiMarchi, begon met het werk aan Tizepatide met twee dingen in gedachten. Ze wisten dat GLP-1-agonisten effectief waren tegen type 2-diabetes, maar ze waren er ook vrij zeker van dat die een plateau zouden bereiken. Om nog betere resultaten te behalen, konden ze zich niet enkel blijven richten op GLP-1.
GIP (kort voor glucoseafhankelijk insulinotroop polypeptide) bleek geen bijzonder effectief op zichzelf staand doelwit te zijn bij de behandeling van diabetes, maar het team vond dat het een nieuwe blik verdient. Hun hypothese? Het koppelen van een GIP-agonist met een GLP-1-peptide zou beide weleens een stuk krachtiger kunnen maken.
Ze hadden geen ongelijk — en de resultaten bliezen het ontwikkelingsteam waarschijnlijk net zo hard omver als de rest. Succesvol preklinisch onderzoek opende de deur naar tests op mensen.
SURPASS, voor type 2-diabetes, zorgde ervoor dat deelnemers een betere langetermijnbloedsuikerbeheersing bereikten en indrukwekkend gewichtsverlies van maar liefst 15 procent.
De resultaten van de SURMOUNT-studie naar obesitas waren al even interessant. Deelnemers aan de hoogste dosering van 15 mg verloren gemiddeld meer dan 20 procent van het gewicht waarmee ze begonnen. Dat gebeurde niet van de ene op de andere dag (de studie duurde 72 weken), maar het gebeurde wel. Tirzepatide kan dingen die eenvoudigweg voorheen niet mogelijk waren.1, 2]
Hoe Tirzepatide Deze Indrukwekkende Resultaten Bereikt
Incretines zijn hard aan het werk om het lichaam na het eten in de “natuur” in balans te brengen.”
GLP-1 reageert op een hoge bloedsuikerspiegel door insuline af te geven. Het houdt de bloedsuikerverhogende glucagonspiegel laag en heeft daarnaast een mechanisme om te voorkomen dat mensen teveel eten. Fysiek gezien houdt het voedsel langer in de maag voor een “eet niet meer”-signaal — en in de hersenen zegt het “je wilt echt niet meer eten.” GIP versterkt datzelfde signaal. Het speelt ook een rol bij het insulinebeheer, maar daarnaast lijkt het de vetstofwisseling te verschuiven naar “meer verbranden, minder opslaan.”
Tirzepatide is één in het lab ontworpen verbinding die ze allebei “nagebootst” — terwijl ze sterker en krachtiger worden gemaakt dan ze van nature zijn.
De waargenomen effecten van tirzepatide — en enkele van de meest opwindende onderzoeken tot nu toe
Het werk aan de ontwikkeling van tirzepatide vond plaats in de jaren 2010. Grootschalige menselijke onderzoeken volgden, en het peptide blijft zich nu elke dag bewijzen in klinische omgevingen. De wetenschap is echter nog niet helemaal rond, omdat er voortdurend nieuw onderzoek verschijnt. Tirzepatide is een krachtige optie voor gewichtsverlies en de behandeling van type 2-diabetes die artsen graag in hun arsenaal hebben, maar studies hinten ook op mogelijke toepassingen buiten die twee gebieden.
Nieuwsgierige geest op zoek naar antwoorden? Wij hebben de spannendste bevindingen tot nu toe voor je op een rij gezet.
De SURMOUNT-onderzoeken en het potentieel voor ongekende gewichtsverlies
We weten het — journalisten, enthousiaste wetenschappers en anderen gebruiken het woord “ongekend” maar wat graag. Tirzepatide heeft dat verdiend. Je hebt de krantenkoppen en resultaten al gezien. Na 72 weken vielen deelnemers af:
- 15 procent bij een dosering van 5 mg
- 19,5 procent bij een dosering van 10 mg
- 20,9 procent bij een dosis van 15 mg, de hoogste dosis
Kijk iets dieper, en de resultaten van het gewichtsverlies worden nog interessanter. Ruim de helft van de mensen op de hoogste dosering viel minstens 20 procent af, en een derde zelfs een kwart of meer. Ze profiteerden ook van een verbeterde metabole gezondheid — daarover later meer.3] Het punt? Tirzepatide werkte niet alleen heel goed voor een kleine minderheid. Het hielp de meeste deelnemers aan resultaten die voorheen buiten bereik lagen met welke interventie dan ook, op een bariatrische operatie na.
Maar tirzepatide kan ook OVERTREFFEN Andere behandelingen voor type 2-diabetes
De OVERTREFFEN programma pakte de kant van type 2-diabetes aan. Het toonde aan dat Tirzepatide effectiever was dan een placebo (dat mag je ook hopen!), maar ook effectiever dan de eerdere generatie diabetesbehandelingen die ervoor waren ontwikkeld.
Tirzepatide (onderzoekers testten ook 5, 10 en 15 mg voor diabetes) had een sterker effect dan Semaglutide. Het meest opwindende? Meer dan de helft van de SURPASS-deelnemers die de hoogste dosis namen, zag hun HbA1c dalen tot onder de 5,7 procent. Dat is minder dan het prediabetische niveau. Remissie van diabetes leek een verre droom vóór Tirzepatide. Nu zijn we erg dichtbij.4, 5]
Tirzepatide verbetert ook cardiometabole uitkomsten
Zowel obesitas als type 2-diabetes blijven niet netjes tot één gebied beperkt. Het zijn chronische aandoeningen met een vervelende gewoonte om een cascade van negatieve gevolgen voor de gezondheid in gang te zetten. Zou Tirzepatide daar een einde aan kunnen maken? Inderdaad, tot op heden toont onderzoek aan dat de verbinding krachtige systemische effecten heeft.
In alle verschillende onderzoeken die tot nu toe zijn voltooid, brengen deelnemers die Tirzepatide gebruiken hun bloeddruk naar gezondere niveaus. Ze hebben ook lagere triglyceridenspiegels, minder levervet en verminderde systemische ontsteking.6]
De kop prijst tirzepatide misschien aan als eetlustremmer, maar dat zou de understatement van de eeuw zijn. Onderzoek heeft al aangetoond dat de effecten veel dieper gaan. Tirzepatide is een metabole resetknop voor meerdere systemen.
De meest interessante data bevindt zich nog in de pijplijn. De SURPASS-CVOT-studie onderzoekt hoe tirzepatide de algemene cardiovasculaire resultaten verbetert, en hoewel we nog wachten op de uiteindelijke resultaten, zijn de tot nu toe verzamelde gegevens indrukwekkend.
Tirzepatide laat vergelijkbare resultaten zien als Dulaglutide, maar met enkele extra voordelen. Dit peptide vermindert het risico op “belangrijke ongunstige cardiovasculaire events” (hartinfarct, beroerte, cardiovasculair gerelateerde sterfte). Het is inmiddels ook een belangrijk onderwerp van interesse voor de behandeling van niet-alcoholische vetleverziekte, en studies onderzoeken het potentieel om systemische ontsteking te verminderen en zelfs leverfibrose te omkeren. [7, 8]
Wat zijn de mogelijke bijwerkingen van tirzepatide?
U bent bij ons aangeschoven om te kijken naar de geweldige werkzaamheid die Tirzepatide heeft aangetoond. Dat is de ene helft van de vergelijking. Voordat een middel als medicijn wordt goedgekeurd, moeten ook de bijwerkingen worden geëvalueerd — het middel moet, in verhouding tot de voordelen ervan, over het algemeen goed worden verdragen om succesvol te zijn.
De bijwerkingen van tirzepatide zijn in wezen dezelfde als die van GLP-1-agonisten. Ze zijn dosisafhankelijk en voorspelbaar. Wat net zo belangrijk is, is dat ze heel vaak tijdelijk zijn. Bij velen verdwijnen ze.
Dus tirzepatide werkt deels doordat het de maag langer bezighouden en “ik zit vol”-signalen naar de hersenen stuurt. Het is dan ook logisch dat de belangrijkste bijwerkingen gastro-intestinaal zijn. Misselijkheid is de meest voorkomende bijwerking en komt voor bij 12 tot 23 procent van de deelnemers. Bij een minderheid gaat dit over in braken. Diarree en obstipatie komen eveneens vrij vaak voor.
Deze “maag-darmklachten” traden voornamelijk op toen onderzoekers de dosering verhoogden. Een geleidelijke doseringsopbouw helpt hierbij, en veel patiënten passen zich aan en hebben na verloop van tijd geen last meer van deze bijwerkingen. Onderzoek en voorschrijfprotocollen houden hier rekening mee, en het verhogen van de dosis met 2,5 mg elke vier weken minimaliseert de bijwerkingen.
Werken met Tirzepatide: Toediening in onderzoek (en daarbuiten)
Tirzepatide is ontworpen als een wekelijkse, handige, subcutane injectie. SubQ-toediening zorgt voor het best mogelijke beschikbaarheidsprofiel en het is praktisch omdat tirzepatide een lange halfwaardetijd heeft waardoor het constant kan inwerken op de GIP- en GLP-1-receptoren waarop het zich richt.
Onderzoekers gebruikten over het algemeen de gelyofiliseerde vorm. Dit is vriesgedroogde Tirzepatide dat onderzoekers moeten reconstitueren (voorbereiden voor onderzoek) door het te mengen met een steriel oplosmiddel. Bacteriostatisch water is geschikt voor Tirzepatide en maakt experimenten met meerdere doseringen veilig.
In “realend gebruik,” buiten het laboratorium, is tirzepatide zelfs nog handiger voor patiënten. Het wordt voorgeschreven als een “pen” voor eenmalige dosering die patiënten vrij eenvoudig zelf leren te gebruiken. Op die manier hoeven ze niet naar de dokter om hun wekelijkse dosis te halen.
Wat zijn de meest voorkomende doseringsschema's voor tirzepatide?
Alle doseringsprotocollen zijn gebaseerd op wekelijkse levering en geleidelijke ophoging (wat, zoals we al zagen, helpt om bijwerkingen te minimaliseren). Dankzij uitgebreide klinische trials en inmiddels ook praktijkgebruik onder patiënten, zijn protocollen al effectief gestandaardiseerd.
Tirzepatide is effectief bij doses van 1-5, 10 en 15 mg. Programma's beginnen echter niet met de einddosis.
Zo ziet het eruit:
- Weken één tot vier over het algemeen een dosering van zien ~1-2,5 mg.
- Beginnend bij week vijf, dat gaat tot 5 mg tot de achtste week.
- Dan de dosis kan zijn elke maand verhoogd met 2,5 of 5 mg tot de doeldosis.
Het uiteindelijke doel is vaak 15 mg omdat dat de maximale dosis is waarbij Tirzepatide het meest effectief is getest voor gewichtsverlies en diabetes.
Programma's hebben doorgaans een duur van ergens tussen de 52 en 72 weken, maar zowel de dosering als de onderzoekscycli worden ook aangepast afhankelijk van het doel. Aan de andere kant zijn de onderzoeksgegevens zo rijk dat alle onderzoekers veel kunnen leren van reeds vastgestelde doseringen. Zelfs wanneer het doel buiten het gevestigde onderzoek valt (onderzoekers kunnen bijvoorbeeld slaapapneu of cognitieve effecten onderzoeken), wordt de geleidelijke dosisverhoging die we hebben bekeken behouden omdat deze werkt en de volgzaamheid vergroot.
Veelgestelde vragen
Tijdslijnen zijn nogal individueel, maar in de SURMOUNT-studie verloren deelnemers na 72 weken gemiddeld 20 procent. Iemand die begint met 200 lbs zou tegen het einde 40 lbs (~18 kg) kunnen verliezen. Of 20 lbs (~9 kg) in ~36 weken.
Niet in de strikte zin dat er dingen zijn die patiënten die Tirzepatide gebruiken niet mogen eten, als zodanig. Deelnemers aan onderzoeken en patiënten aan wie Tirzepatide is voorgeschreven, worden daarentegen wel gecoacht op gezonde diëten en het creëren van een calorietekort, dus in die zin zijn de “beperkingen” gericht op gewichtsverlies en een gezond dieet. Dit nieuwe eetpatroon zou dankzij de eetlustremming van Tirzepatide gemakkelijker vol te houden moeten zijn.
Uit onderzoek tot nu toe is gebleken dat er een aantal contra-indicaties zijn. Tirzepatide is niet geschikt voor mensen met een (persoonlijke OF familiaire) voorgeschiedenis van medullair schildkliercarcinoom of met MEN 2. Mensen met pancreatitis, diabetische retinopathie of aandoeningen aan de galblaas dienen Tirzepatide eveneens niet te gebruiken. Al deze groepen moeten worden uitgesloten van klinische studies en het middel mag aan hen niet worden voorgeschreven in de klinische praktijk.
Het voordeel van Tirzepatide is niet beperkt tot mensen met morbid obesitas die een extreem gewichtsverlies voor de boeg hebben. Daar zijn de resultaten het sterkst, maar onderzoeken kunnen ook groepen onderzoeken met bescheidener behoeften aan gewichtsverlies.
Tirzepatide vestigde nieuwe records voor zowel gewichtsverlies als bloedsuikerbeheersing, maar er is nu een newer peptide dat nog sterker is voor gewichtsverlies. Retatrutide is een tripelagonist die een gewichtsvermindering van 24 procent mogelijk heeft gemaakt.
Wetenschappelijke referenties en bronnen
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38654653/[↩]
- https://www.drugs.com/history/zepbound.html[↩]
- https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2206038[↩]
- https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2107519[↩]
- https://sjdem.sljol.info/articles/10.4038/sjdem.v15i2.7553[↩]
- https://dom-pubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/dom.14174[↩]
- https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0002870323002806[↩]
- https://www.nejm.org/doi/abs/10.1056/NEJMoa2401943[↩]
